Hoe werkt een laadpaal? Opladen stap voor stap en welke laadpaal u thuis kiest

Een laadpaal is gewoon een groot stopcontact voor uw auto, toch? Dat denken veel mensen die net elektrisch gaan rijden. Het klopt maar half.

Hoe werkt een laadpaal dan wel? Kort gezegd: de paal laadt uw accu niet zelf op. Dat doet de lader die in uw auto zit. De laadpaal controleert of alles veilig is, vertelt de auto hoeveel stroom hij mag nemen en zet dan de stroom aan.

In deze gids leg ik uit wat er gebeurt als u de stekker insteekt, hoe u thuis en onderweg laadt en hoe lang dat duurt. Daarna helpen we u kiezen: welke laadpaal past bij uw meterkast en bij uw auto?

Wat gebeurt er als u de stekker insteekt?

Zodra de kabel in de auto zit, begint een kort gesprek tussen paal en auto. Dat gaat via een apart signaaldraadje in de kabel, niet via internet.

Eerst controleert de laadpaal de veiligheid. Is de aarding in orde? Lekt er nergens stroom weg? Daarna vergrendelt hij de stekker, zodat niemand die er tijdens het laden uit kan trekken. Pas dan geeft hij de stroom vrij.

Thuis en bij gewone openbare palen komt er wisselstroom (AC) uit de paal. Uw accu werkt op gelijkstroom (DC). De omzetting gebeurt dus in de auto, door de boordlader: het onderdeel dat de stroom van de paal omzet naar stroom voor de accu.

Wie bepaalt hoe snel er geladen wordt: de laadpaal of de auto?

Allebei, en uw meterkast doet ook mee. De laadpaal meldt de auto hoeveel ampère hij maximaal mag nemen. De auto neemt nooit meer dan dat, maar soms wel minder.

Het zwakste van de drie bepaalt de snelheid. Een paal van 22 kW maakt een auto met een boordlader van 11 kW niet sneller. En een snelle auto aan een paal die maar 3,7 kW mag leveren, laadt ook maar met 3,7 kW.

Dat is meteen het belangrijkste dat u moet onthouden als u straks een laadpaal kiest. Daar kom ik verderop op terug.

Hoe werkt opladen bij een laadpaal?

Het principe is overal hetzelfde: kabel erin, laden starten, laden stoppen, kabel eruit. Het verschil zit in hoe u het laden start.

Thuis laden aan uw eigen laadpaal

Thuis is het meestal het simpelst. Veel laadpalen voor thuis staan zo ingesteld dat ze gaan laden zodra u de stekker insteekt. U hoeft dan niets te scannen. Dat heet plug-and-charge.

1. Parkeer de auto zo dat de kabel er makkelijk bij kan.
2. Steek de stekker in de laadpoort van uw auto. Heeft uw paal een losse aansluiting, steek dan eerst de kabel in de paal.
3. Paal en auto controleren de verbinding en het laden begint.
4. Klaar? Stop het laden in de app, met uw pasje of in de auto. Daarna haalt u de stekker eruit.

Staat uw laadpaal dicht bij de straat? Dan kunt u hem beveiligen met een pasje of de app. Zo laadt niemand anders op uw stroomrekening.

Laden bij een openbare laadpaal: laadpas, app of QR-code

Onderweg werkt het net even anders. Aan een gewone openbare laadpaal zit geen kabel. U neemt dus uw eigen laadkabel mee, meestal de kabel die bij de auto zat.

1. Kijk of de paal vrij is en geen storing aangeeft.
2. Steek de kabel in de paal en in uw auto.
3. Houd uw laadpas voor de lezer, of start de sessie in een laadapp. Bij steeds meer palen kunt u ook een QR-code scannen en met uw bankpas betalen.
4. Stoppen doet u op dezelfde manier: pas ertegen of stoppen in de app. Daarna komt de kabel los.

Met de laadpas laat u zien wie u bent. Zo weet het laadpaalbedrijf wie de stroom heeft gebruikt en wie de rekening krijgt. De meeste passen werken in heel Nederland. In het buitenland werkt niet elke pas bij elke paal, dus een tweede pas of een app als reserve is handig.

Wat betekenen de lampjes op een laadpaal?

Elke fabrikant kiest zijn eigen kleuren, maar bij veel palen ziet het er zo uit:

• Groen: de paal is vrij of klaar om te laden.
• Blauw: er loopt een laadsessie.
• Rood: er is een storing. Probeer een andere paal of meld de storing via het nummer op de paal.

Twijfelt u bij uw eigen laadpaal? Kijk dan in de handleiding of in de app. Daar staat precies wat elke kleur betekent.

Hoe snel laadt een laadpaal?

Dat hangt vooral af van het vermogen in kilowatt (kW). Hoe hoger dat getal, hoe meer stroom er per uur in uw accu gaat. Kilometers zeggen u waarschijnlijk meer dan kilowatts, dus ik heb het voor u omgerekend.

Voor deze berekening ga ik uit van:

• een verbruik van 18 kWh per 100 km, normaal voor een gemiddelde elektrische auto;
• 10% verlies tijdens het laden;
• een accu van 60 kWh die u van 20% naar 80% laadt.

Zoals u ziet: rijdt u 40 km per dag, dan is zelfs 3,7 kW 's nachts ruim genoeg. Een hoger vermogen is vooral fijn als u vaak lange ritten maakt en weinig tijd heeft om tussendoor te laden.

Wat is het verschil tussen AC-laden en snelladen (DC)?

Thuis en bij gewone openbare palen laadt u met wisselstroom (AC). De boordlader in de auto zet die om, en daardoor gaat het niet sneller dan 11 of 22 kW.

Bij een snellader langs de snelweg zit de omzetter in de paal zelf. Er gaat dan direct gelijkstroom (DC) de accu in, met veel meer vermogen. Daarom zit er bij een snellader altijd een vaste, dikke kabel aan de paal.

Met een snellader is uw accu in ongeveer 30 minuten weer voor 80% vol. Daarna gaat het laden veel langzamer, om de accu te sparen. Snelladen is ook duurder, dus het is iets voor onderweg en niet voor elke dag.

Welke laadpaal kiest u voor thuis?

Wie een eigen oprit of parkeerplek heeft, laadt het makkelijkst en goedkoopst thuis. Maar welke laadpaal kiest u dan? Ik loop de vier keuzes langs in de volgorde waarin u ze het beste maakt.

1-fase of 3-fase: wat kan uw meterkast aan?

Begin in uw meterkast. Daar ziet u of uw huis een 1-fase- of een 3-fasenaansluiting heeft. Een fase is een aparte stroomkabel van het net naar uw huis. Met drie fasen kunt u dus drie keer zoveel stroom tegelijk gebruiken.

Veel oudere huizen hebben 1 fase, meestal 1 x 25 ampère. Daarop is 3,7 kW de praktische grens. Nieuwere huizen hebben vaak 3 x 25 ampère. Daarop kunt u met 7,4 of 11 kW laden.

Een paal van 11 of 22 kW kan ook op 1 fase werken, maar levert dan maar ongeveer 3,7 of 7,4 kW. U betaalt dus voor vermogen dat u niet gebruikt. Wilt u toch sneller laden, dan kunt u uw aansluiting laten verzwaren bij de netbeheerder. Daar zijn wel eenmalige kosten aan verbonden en u betaalt daarna elke maand meer vaste kosten.

7,4, 11 of 22 kW: welk vermogen past bij uw auto?

Kijk daarna in de specificaties van uw auto. Zoek het maximale AC-laadvermogen op, dus niet het snellaadvermogen. Veel auto's laden met 11 kW, sommige met 7,4 kW en maar een paar met 22 kW.

Een sterkere laadpaal dan uw auto aankan, laadt niet sneller. Kies dus het vermogen dat uw auto en uw meterkast allebei aankunnen. Wisselt u over een paar jaar van auto? Dan is een paal die u later hoger kunt instellen een goede middenweg.

Laadpaal met vaste kabel of met losse kabel?

Een laadpaal met vaste kabel is het makkelijkst. De kabel hangt altijd klaar en u hoeft niets uit de kofferbak te halen. Ideaal als u altijd op dezelfde plek parkeert.

Een laadpaal met een losse aansluiting (een socket) heeft geen kabel. U gebruikt de kabel van uw auto, die u onderweg toch al nodig heeft. Zo kiest u zelf de lengte, en de paal ziet er strakker uit.

Bijna alle elektrische auto's in Europa gebruiken een Type 2-stekker om met wisselstroom te laden. Dat is de standaard op laadpalen voor thuis en op openbare palen. Met een Type 2-kabel zit u dus vrijwel altijd goed.

Rijdt u een leaseauto en wilt u de laadkosten met uw werkgever verrekenen? Vraag dan naar een laadpaal met MID-meter. Dat is een officieel gekeurde stroommeter, waarvan de kWh-stand geldt als bewijs voor de afrekening.

Wat kost een laadpaal thuis met installatie?

Voor een laadpaal thuis bent u ongeveer € 1.300 tot € 2.200 kwijt, inclusief installatie. Het verschil zit vooral in het vermogen, de afstand tot de meterkast en het graafwerk als de paal in de tuin komt.

Een installateur zet de laadpaal op een eigen groep in de meterkast. Laat dat altijd doen door een erkend installateur. Vraag ook of hij de maximale laadstroom instelt op uw aansluiting. Daarover leest u verderop meer in de tip.

Hoe werkt een slimme laadpaal?

Een gewone laadpaal laadt altijd op vol vermogen, tot de accu vol is. Een slimme laadpaal kijkt eerst om zich heen: hoeveel stroom gebruikt uw huis, wat kost de stroom nu en schijnt de zon? Hieronder leg ik de drie belangrijkste functies uit. Wilt u alle mogelijkheden zien, lees dan ons artikel over de slimme laadpaal.

Load balancing: hoe voorkomt een laadpaal dat de stoppen eruit springen?

Uw auto is waarschijnlijk de grootste stroomverbruiker in huis. Staan tegelijk de oven, de wasmachine en de warmtepomp aan, dan kan uw hoofdzekering het niet meer aan.

Een laadpaal met load balancing meet hoeveel stroom uw huis op dat moment gebruikt. Gaat de oven aan, dan laadt de auto even langzamer. Gaat de oven uit, dan laadt hij weer sneller. U merkt er zelf niets van, behalve dat de stoppen niet meer eruit springen.

Laden als de stroom goedkoop is

Met een dynamisch energiecontract verandert de stroomprijs elk uur. 's Nachts en op zonnige middagen is stroom vaak goedkoop, aan het begin van de avond juist duur. Een slimme laadpaal kan dan wachten met laden tot de prijs laag is.

U geeft alleen aan hoe laat de auto klaar moet zijn. De paal zoekt zelf de goedkoopste uren. Met een vast contract met daltarief werkt het ook: dan laadt de paal gewoon in de daluren.

Laden op eigen zonnestroom

Heeft u zonnepanelen? Dan kan een slimme laadpaal uw auto laden met de stroom die u overhoudt. Er is wel een ondergrens. Een auto laadt met wisselstroom pas vanaf 6 ampère, dat is ongeveer 1,38 kW op 1 fase. Houdt u minder over, dan pauzeert het laden of vult de paal aan met stroom van het net.

Hoe dat precies werkt en hoeveel panelen u nodig heeft, leest u in ons artikel over een laadpaal met zonnepanelen.

Slim laden met de EVFlow AC

Bij Zendure hebben we die drie functies in één laadpaal gezet: de EVFlow AC. U kiest tussen 7,4, 11 en 22 kW, met een vaste kabel van 5 meter of met een losse Type 2-aansluiting.

Laden starten kan op drie manieren: gewoon de stekker insteken, met de RFID-pas of via de Zendure-app. In de app kiest u snel laden, laden op een vast tijdstip, laden onder een prijs die u zelf instelt of laden op zonnestroom.

Met de slimme meter van Zendure erbij past de paal zijn vermogen aan op het verbruik in huis. Bij weinig zon schakelt hij automatisch van 3 fasen naar 1 fase, zodat hij langer op uw eigen zonnestroom blijft laden. De lekstroombeveiliging zit er al in (30 mA AC en 6 mA DC). In de meterkast plaatst uw installateur daarnaast een aardlekschakelaar type A; hij bepaalt wat er volgens de geldende voorschriften precies nodig is. En de behuizing kan tegen regen en stoten, dus de paal mag ook buiten hangen.

Veelgestelde vragen over laadpalen

Heb ik thuis een laadpas nodig?

Meestal niet. De meeste laadpalen voor thuis kunt u zo instellen dat ze laden zodra de stekker erin zit. Een pas is handig als de paal aan de straatkant hangt, of als uw werkgever de laadkosten vergoedt en wil zien welke sessies van u zijn.

Kan ik mijn elektrische auto opladen aan een gewoon stopcontact?

Dat kan, maar het gaat langzaam: reken op ruim tien uur voor een flinke lading. Gebruik alleen een stopcontact met randaarde, op een aparte groep in de meterkast en met bedrading die lang achter elkaar zoveel stroom aankan. Gebruik nooit een verlengsnoer of haspel. Voor dagelijks laden is een laadpaal veiliger en sneller.

Waarom laadt mijn auto langzamer dan de laadpaal aangeeft?

Meestal is de auto zelf de grens: zijn boordlader kan minder aan dan de paal. Het kan ook aan uw aansluiting liggen, bijvoorbeeld als een paal van 11 kW op 1 fase hangt. Bij openbare palen delen auto's soms het vermogen van één aansluiting. Komt er een tweede auto bij, dan laden ze allebei langzamer.

Moet ik mijn auto elke keer tot 100% opladen?

Nee. Voor dagelijks gebruik raden veel autofabrikanten aan om tot ongeveer 80% te laden. Dat is beter voor de accu en het laatste stuk duurt toch het langst. Laad alleen tot 100% als u een lange rit gaat maken. In de auto of de app stelt u die grens in.

Wat kost thuis laden vergeleken met een openbare laadpaal?

Thuis betaalt u de stroomprijs van uw eigen energiecontract. Volgens Milieu Centraal is dat zo'n 24 cent per kWh. Bij een openbare laadpaal betaalt u gemiddeld 49 cent per kWh en bij een snellader ongeveer 70 cent. Thuis laden is dus ongeveer half zo duur als openbaar laden.

Hoe werkt een laadpaal? De auto laadt, de paal bewaakt – en thuis kiest u op meterkast en auto

Een laadpaal is geen stopcontact, maar een slimme schakelaar. Hij controleert de veiligheid, vertelt de auto hoeveel stroom hij mag nemen en de lader in uw auto doet de rest. Onderweg start u met een pas, app of QR-code. Thuis steekt u meestal alleen de stekker in.

Gaat u een laadpaal voor thuis kiezen? Kijk dan eerst in uw meterkast, daarna in de specificaties van uw auto. Kies het vermogen dat ze allebei aankunnen. Wilt u goedkoper laden, op de juiste uren of op uw eigen zonnestroom, kies dan voor een slimme laadpaal.

Zo, nu weet u precies wat er gebeurt als u de stekker insteekt. U hoeft alleen nog uw meterkast open te doen.