Wat is netcongestie en hoe los je het op?

Netcongestie is een fenomeen waar we in Nederland steeds vaker mee te maken hebben. Niet gek ook, wanneer je ziet hoe populair zonnepanelen, elektrische auto’s en warmtepompen zijn geworden. Maar wat is netcongestie nu eigenlijk precies? En hoe zorg je ervoor dat je hier zelf thuis geen last (meer) van hebt?

Wat is netcongestie?

De netcongestie betekenis is eigenlijk heel simpel; overbelasting. Het doet heel erg denken aan een autofile op de snelweg, maar dan op het elektriciteitsnet. Er zijn daarbij 2 hoofdoorzaken waardoor het optreedt:

 1. Te veel vraag naar stroom

Een van de opties is dat er simpelweg te veel vraag is naar stroom. Dit komt bijvoorbeeld geregeld voor op een strenge winterdag rond 18:00, wanneer veel mensen tegelijk thuiskomen van werk. Veel mensen koken namelijk elektrisch, laden hun elektrische auto op en gebruiken de warmtepomp voor het verhogen van de temperatuur. Het resultaat? De vraag naar stroom zorgt voor een overbelasting van het elektriciteitsnet. Dit noemen we afnamecongestie.

2. Te veel aanbod van stroom

Wanneer men op zoek is naar de netcongestie betekenis, gaat het echter steeds vaker vooral om de 2e variant hiervan; opwekcongestie. Dit treedt op wanneer er meer elektriciteit wordt geproduceerd en teruggeleverd dan dat het elektriciteitsnet aankan. Denk aan een zonnige zomerdag waarop alle zonnepanelen in het land maximaal elektriciteit opwekken en deze energie terugleveren aan het net.

Deze ‘file’ heeft eigenlijk voor alle partijen alleen maar nadelen. Vandaar ook dat er steeds meer oplossingen worden bedacht, zoals bijvoorbeeld het gebruik van een thuisbatterij. Hiermee sla je de energie zelf op in plaats van dat je het (meteen) teruglevert.

Hoe werkt netcongestie precies?

De vergelijking met een file op de snelweg is niet zomaar. Het toont een aantal hele duidelijke overeenkomsten. De belangrijkste hiervan is dat stroom ook van A naar B moet. Op het moment dat er echter heel veel stroom tegelijk getransporteerd moet worden, ontstaat er drukte. Hierdoor gaat alles veel minder snel, ontstaat er overbelasting en krijgen we landelijk te maken met allerlei problemen.

Op het moment dat een elektriciteitskabel richting de 90% van zijn capaciteit gaat, grijpt de netbeheerder in. De kans op schade of een storing is dan te groot. De netbeheerder plaatst dan als het ware een slot op de locatie of omgeving. Er mogen geen nieuwe aansluitingen meer bijkomen.

Stap voor stap werkt netcongestie daarom als volgt:

1. Er ontstaat (incidenteel of structureel) een piekmoment (bijv. te veel stroomopwekking op een zonnige zomerdag of te veel stroomverbruik op koude winteravonden).
2. Stroomkabels bereiken hun maximale limiet (de kans op oververhitting of doorbranden is te groot).
3. De netbeheerder constateert dat er sprake is van netcongestie en maakt een melding op de netcongestie kaart van Nederland.
4. Omvormers van zonnepanelen schakelen zichzelf soms uit, wanneer de netspanning te hoog is. Stroom terugleveren is dan op dat moment niet meer mogelijk.
5. Langzame terugkeer naar balans wanneer piekmoment voorbij is.
6. De Netbeheer begint aan congestiemanagement te doen voor de langere termijn. Grote partijen worden betaald om minder stroom te verbruiken of terug te leveren op piekmomenten.
7. Soms plaatst de netbeheerder een slot op het gebied. Er ontstaat een wachtlijst voor nieuwe aansluitingen.

Is er netcongestie in Nederland?

In Nederland hebben we relatief vaak te maken met netcongestie. Een kernoorzaak hiervan is dat het Nederlandse elektriciteitsnet decennia geleden is ontworpen en aangelegd. Destijds was er nog helemaal niet nagedacht over de mogelijkheid dat zonnepanelen, warmtepompen en elektrische auto’s aan zo’n enorme opmars zouden beginnen.

Het net was toen vooral ontworpen voor eenrichtingsverkeer; van de elektriciteitscentrale naar de consument. Daarbij is Nederland ook enorm dichtbevolkt. Dit houdt in dat er op een relatief klein landelijk oppervlak relatief heel veel elektriciteit getransporteerd wordt. Al helemaal sinds we de plaatsing van zonnepanelen massaal besloten te omarmen.

De netcongestie kaart van Nederland

Op de netcongestie kaart van Nederland is over het algemeen goed te zien dat ons elektriciteitsnet aardig onder druk staat. Dit heeft dus vooral te maken met de snelle groei in vraag naar transportcapaciteit. Op de capaciteitskaart van Nederland zie je heel duidelijk waar er netcongestie optreedt. Vul je eigen postcode in en je ziet meteen hoe jouw omgeving ervoor staat.

Dat de netcongestie kaart steeds meer ‘probleemgebieden’ lijkt te tonen, heeft te maken met verschillende veroorzakers van de structurele congestie in Nederland:

• Toename in plaatsing aantal zonnepanelen
• Gas wordt vervangen door warmtepompen
• Er worden meer nieuwe huizen bijgebouwd
• Gebrek aan technisch personeel vertraagt uitbreiding elektriciteitsnet
• Publieke verduurzaming (meer zonneparken en windmolens)

Wat te doen tegen netcongestie?

Het probleem van netcongestie is op verschillende manieren aan te pakken. Op individueel niveau, maar ook op grotere schaal. Er worden dan momenteel ook genoeg inspanningen gedaan om ervoor te zorgen dat de grootte van het probleem beperkt blijft. Enkele voorbeelden van voor de hand liggende oplossingen zijn:

1. Het stroomnet verzwaren

Netbeheerders proberen er alles aan te doen om het stroomnet in Nederland te ‘verzwaren’. Dat betekent bijvoorbeeld dat ze kabels zwaarder maken, zodat ze meer capaciteit aankunnen. Ook komt hier de bouw van nieuwe transformatorstations bij kijken. Wel zijn dit vrij tijdrovende ‘oplossingen’. Deze maatregelen lopen vaak een aantal jaar achter op de actuele netcongestie in een specifiek gebied.

2. Smart grids

Daarnaast werkt men vandaag de dag steeds vaker met smart grids. Dit zijn, zoals de naam dus al zegt, ‘slimme’ netten. Door te automatiseren met speciale sensoren, is het een optie om vraag en aanbod in real-time op elkaar af te stemmen. Daarmee is het mogelijk om bijvoorbeeld schommelingen in opgewekte groene energie (zon en wind) op te vangen.

3. Het opslaan van energie

Een andere oplossing om netcongestie tegen te gaan, is door energie op te slaan. Dit zie je in Nederland dan ook steeds vaker gebeuren. Particulier, maar ook bij bedrijven. Na het opwekken van overtollige energie (bijv. met zonnepanelen midden op de dag) sla je alle opgewekte energie op in een plug-in (thuis)batterij. Vervolgens gebruikt een bedrijf of een woning deze opgeslagen energie tijdens de piekuren, waardoor er minder van het elektriciteitsnet gevraagd wordt.

4. Gebruik flexibiliseren

Tot slot is het steeds normaler aan het worden dat bedrijven en gezinnen het gebruiksmoment van stroom aanpassen. Denk aan een bedrijf dat het productieproces aanpast om de meeste stroom juist op rustige momenten te verbruiken. Of een gezin dat besluit om ’s ochtends vroeg of in het weekend alle was te doen.

Zo worden er wel degelijk maatregelen genomen tegen netcongestie. Echter komt het er vooral op neer dat deze maatregelen nog niet voldoende zijn om de hele samenleving te ontlasten. Vandaar ook dat het belangrijk is om voor jezelf na te denken hoe je zo goed mogelijk voorkomt dat je zelf thuis last hebt van dit fenomeen.

Hoe voorkom je dat je thuis last hebt van netcongestie?

Het is bepaald niet zo dat je je maar neer moet leggen bij netcongestie en moet accepteren dat het een verloren zaak is. Integendeel zelfs, er zijn een aantal dingen die je kunt doen om het probleem in ieder geval voor jezelf onder controle te krijgen. Je 2 belangrijkste opties zijn dan:

Er omheen werken

De simpelste tip is om zelf om de netcongestie heen te werken. Als huishouden heb je een aantal mogelijkheden om dit in de praktijk te realiseren. Dit doe je bijvoorbeeld door je wasmachine, droger en vaatwasser vooral te laten draaien tijdens daluren (in de nacht of het weekend) of wanneer je je eigen opgewekte stroom kunt gebruiken. Heb je een elektrische auto? Laad deze dan niet meteen op aan het einde van de dag wanneer je thuiskomt. Dit is de piektijd.

Zelf elektriciteit opslaan

Wil je het echt slim aanpakken? Dan kies je er simpelweg voor om zelf energie op te slaan. Je haalt hiervoor een thuisbatterij in huis. Deze laad je op met je door je zonnepanelen opgewekte energie. Je hoeft dan veel minder rekening te houden met het elektriciteitsnet in het algemeen, laat staan netcongestie.

Met een thuisbatterij gebruik je je eigen opgewekte energie precies op de momenten dat je het echt nodig hebt. Bijvoorbeeld om je elektrische auto voordeliger op te laden, goedkoper het huishouden te doen of om een andere persoonlijke reden. Wanneer het op grotere schaal voor de samenleving nog niet op en top geregeld is, blijf je structureel met netcongestie te maken krijgen. Het enige wat dan echt zoden aan de dijk zet, is kiezen voor een eigen, effectieve oplossing.

Slim omgaan met energie in de praktijk

Wanneer u een thuisbatterij goed inzet, verandert uw energiegebruik zonder dat u uw gedrag hoeft aan te passen. U benut uw eigen stroom beter doordat u deze niet direct hoeft te gebruiken; u verschuift het verbruik simpelweg naar de avond of de nacht. Een geavanceerd systeem zoals de Zendure SolarFlow 2400 AC+ maakt dit proces eenvoudiger dan ooit. Dit AC-gekoppelde plug-and-play systeem is 100% compatibel met uw bestaande zonnepanelen en omvormer, waardoor installatie slechts enkele minuten duurt.

Met een indrukwekkend bidirectioneel vermogen van 2400W vangt het systeem overdag grote overschotten aan zonne-energie razendsnel op. Hierdoor kunt u 's avonds zelfs energie-intensieve apparaten, zoals uw vaatwasser of een kleine warmtepomp, volledig op eigen groene stroom laten draaien. Zo voorkomt u dat u kostbare energie teruglevert tegen ongunstige tarieven en verlaagt u direct uw afhankelijkheid van het elektriciteitsnet.

Aanbevolen producten

Zendure SolarFlow 2400 AC+

AC-gekoppelde Opslag voor Bestaande PV

• Plug & Play: Direct klaar voor gebruik via het stopcontact.
• Modulair: Uitbreidbaar van 2,4 tot 16,8 kWh.
• 840+ Leveranciers: Real-time prijzen via HEMS.
• Slim AI-beheer: Automatisch besparen op je rekening.
• 2400W Back-up: Altijd stroom bij netuitval.

Leer meer →

Met de juiste thuisbatterij ga je binnen de kortste keren al merken waarom dit in toenemende mate een hype aan het worden is. Zeker in combinatie met zonnepanelen, een elektrische auto, een warmtepomp en/of andere moderne elektrische voorzieningen. De verwachting voor een gemiddeld huishouden is dat je hiermee minimaal honderden euro’s per jaar bespaart.