Diepontlading in de winter voorkomen: de juiste instellingen voor uw batterij

Tussen november en februari leveren zonnepanelen nog maar een fractie van hun zomeropbrengst. Voor de thuisbatterij betekent dat: ze wordt 's avonds leeggetrokken, overdag nauwelijks bijgevuld en blijft vaak wekenlang hangen op haar ondergrens.

Wie zijn thuisbatterij in de winter wil beschermen, heeft dus vooral de juiste instellingen nodig. Het korte antwoord: ontlaadgrens op 30 procent, laden uit het net inplannen als vangnet, de batterij regelmatig één keer helemaal vol laden en het uitgangsvermogen afstemmen op het werkelijke verbruik.

Maar waarom zakt de laadstand eigenlijk zo diep? Wat doet een diepontlading met de batterij, en hoe ziet het gebruik er in december concreet uit? De volgende stappen gelden voor LiFePO4-batterijen en geven de waarden aan de hand van de SolarFlow 2400 AC+.

Waarom blijft de batterij in de winter steeds op een lage laadstand?

In de zomer is de zonneopbrengst urenlang hoger dan het verbruik van het huishouden. In de winter is het andersom: het basisverbruik van koelkast, modem en cv-pomp neemt overdag de paar watt die de panelen leveren al voor zijn rekening. Een overschot dat de batterij in kan, ontstaat nauwelijks nog. Tegelijk gaat het ontladen gewoon door:

• Lange avonden: in december zitten er ongeveer 16 uur tussen zonsondergang en zonsopgang. In die tijd voedt de batterij het huishouden tot de ingestelde ontlaadgrens bereikt is.
• Eigen verbruik: het batterijbeheersysteem, de elektronica en de draadloze modules verbruiken ook in rust stroom.
• Een afwijkende meter: wordt de batterij wekenlang niet vol, dan wordt de berekening van de laadstand minder nauwkeurig.

Wat doet een diepontlading met een LFP-batterij?

LiFePO4-cellen staan bekend als robuust en duurzaam. Het wordt kritiek als de laadstand lang onderaan blijft hangen en er geen stroom bijkomt. Dan dreigen twee gevolgen die elkaar versterken:

• Uitschakeling door het BMS: normaal stopt het batterijbeheersysteem (BMS) het ontladen zodra de laadstand tot 5 % daalt. Zakt de spanning toch te ver, bijvoorbeeld omdat er dagenlang geen stroom bijkomt, dan kan de batterij stoppen met werken.
• Capaciteitsverlies: een langdurig lage laadstand veroorzaakt in het algemeen onherstelbare schade en verkort de levensduur van de batterij.

Wat er chemisch gebeurt bij een te ver ontladen batterij, en waarom u dat niet zomaar kunt terugdraaien, leest u uitgebreid in onze eigen gids.

Welke minimale SoC stelt u in de winter in?

Voor apparaten die via het stopcontact uit het net kunnen laden, namelijk de SolarFlow 2400 Pro, SolarFlow 2400 AC+, SolarFlow 1600 AC+, Hyper 2000, SolarFlow 800 en SolarFlow 2400 AC, adviseert Zendure een minimale SoC van 30 procent. Voor apparaten zonder AC-laden, zoals de Hub 1200 en Hub 2000, is dat 50 procent. Bij de AIO 2400 is de hoogst instelbare ontlaadgrens 30 %. Daarom wordt aangeraden de minimale SoC op 30 % te zetten.

Waarom niet 10 procent, zoals in de zomer? Omdat de ondergrens in de winter als reserve dient. 30 procent van 2,4 kWh is 720 Wh, genoeg om het eigen verbruik van een paar zonarme dagen en onnauwkeurigheden van de meter op te vangen. De bovengrens hoort daarentegen op 100 procent, zodat het systeem de batterij volledig kan laden zodra dat kan.

Beide grenzen en het tijdvak voor de automatische kalibratie vindt u onder „Batterij-instellingen”. Draait het apparaat via het energiebeheersysteem HEMS, dat de app na het toevoegen automatisch met u instelt, dan staat deze optie in de systeeminstellingen van het energiesysteem. De handmatige apparaatinstellingen zijn dan vergrendeld.

Moet u laden uit het net in de winter inschakelen?

Ja, als vangnet. In december brengen de panelen de batterij vaak wekenlang niet op 100 procent. Netstroom is dan de enige manier om de ondergrens vast te houden, de batterij voor de kalibratie één keer helemaal te vullen en de lading elke drie maanden zeker te stellen. Bovendien laadt de SolarFlow 2400 AC+ alleen via zijn stekker: bij vorst is het ook netstroom waarmee hij zijn batterij opwarmt. In de app zijn daarvoor drie mogelijkheden:

• On-Grid-invoermodus: met de HEMS-schakelaar uit stelt u in de apparaatinstellingen een vast AC-laadvermogen in. Handig voor een geplande dag waarop u de batterij vol laadt.
• Basislastplan: in de basislastmodus volgt het systeem een plan met maximaal tien laad- en ontlaadtaken tussen 0 en 24 uur, bijvoorbeeld een lading 's nachts.
• Modus elektriciteitsprijs: met een dynamisch energiecontract laadt het energiebeheersysteem automatisch op goedkope uren en ontlaadt het op dure uren.

Tip: stapt u pas in de winter over op de ZENKI-modus, houd dan rekening met de leerfase. Bij het eerste gebruik van de ZENKI-modus heeft de AI 7 dagen nodig om gegevens voor voorspellingen te verzamelen. In die fase werkt de ZENKI-modus alleen als uitgang: hij past het uitgangsvermogen aan op basis van het huisverbruik dat de slimme CT meet, maar laadt de batterij niet op.

Heeft het zin om het uitgangsvermogen in de winter te verlagen?

Een lager uitgangsvermogen bespaart geen stroom. Wat de batterij niet levert, haalt het huishouden uit het net. Gerichte aanpassingen werken daarom beter dan een algemene beperking.

De belangrijkste hefboom is de slimme meter. Is er een slimme meter, een slimme CT of een meteruitlezer gekoppeld, dan volgt de levering in de modus Auto of in de slimme-metermodus het gemeten verbruik, in plaats van volgens het basislastplan vast 200 W te leveren. 's Nachts, als alleen het basisverbruik draait, haalt de batterij er dan alleen uit wat echt nodig is, en houdt ze het veel langer vol.

Een tweede hefboom betreft zonnige dagen na een lange grijze periode. Staat de batterij al dagen op de ontlaadgrens, dan kunt u het maximale uitgangsvermogen voor die dag flink verlagen in de veiligheidsinstellingen van het HEMS. De batterij houdt dan de energie vast die ze binnenkrijgt, in plaats van die meteen weer aan het huis te leveren, en vult zich weer.

Het off-grid-stopcontact staat af fabriek uit. Gebruikt u het in de winter, schakel dan de Eco-modus in, die het apparaat na twee uur zonder belasting in slaapstand zet. U kunt het stopcontact ook na gebruik handmatig uitschakelen.

Hoe gebruikt u de batterij in december, als de panelen nauwelijks iets leveren?

Op grijze decemberdagen wekken panelen vaak maar een paar honderd wattuur op. Dan gaat het er vooral om de batterij veilig tot februari te brengen. Dit stappenplan heeft zich bewezen:

• Firmware bijwerken: het is aan te raden om vóór gebruik de nieuwste firmware te installeren.
• Grenzen instellen: ontlaadgrens 30 procent met laden uit het net, of 50 procent zonder, en laadgrens 100 procent.
• Regelmatig vol laden: laad elke één tot twee weken via het net tot 100 procent, het liefst 's nachts of op goedkope uren.
• Het hoofdapparaat aan laten staan: de batterij van de SolarFlow 2400 AC+ is ingebouwd. Bij koude temperaturen warmt het apparaat de batterij automatisch op, wat een langzaam knipperend geel lampje aangeeft. Let op: laden is alleen mogelijk boven 0 °C, ontladen tot -20 °C.
• Uitbreidingsbatterijen controleren: halen de extra batterijen in de winter hun volledige laadcapaciteit niet, haal ze dan weg en bewaar ze binnenshuis. Koppel daarvoor eerst het apparaat los van het net, en schakel het uit door de aan-uitknop zes seconden ingedrukt te houden. Let op: haal de batterijen nooit weg tijdens het laden of ontladen.
• Om de paar dagen controleren: bekijk in de app de laadstand, de batterijtemperatuur en de melding over het verwarmen. Op het apparaat geeft een langzaam rood knipperend eerste lampje een laadstand onder 5 procent aan, en een continu geel lampje de beschermingsmodus.

De SolarFlow 2400 AC+ kan zowel binnen als buiten worden geïnstalleerd. De plek moet wel beschermd zijn tegen regen en direct zonlicht, daarom is een overdekte plek zoals een carport ideaal voor buiten. Ook al voldoet de behuizing aan beschermingsklasse IP65, voor optimale prestaties wordt een werktemperatuur van 15 tot 30 °C aangeraden. Een warmere plek kan de duur van de ingebouwde verwarming verkorten.

Veelgestelde vragen over de thuisbatterij in de winter

Moet u de thuisbatterij in de winter uitschakelen?

Voor een apparaat met een ingebouwde, zelfverwarmende batterij liever niet. Een uitgeschakeld systeem kan de batterij niet opwarmen en niet bijladen, en de zelfontlading gaat ongemerkt door. Gaat u lang weg en wilt u toch uitschakelen, volg dan de opslagregel: ontladen tot 30 procent en elke drie maanden bijladen tot 60 procent.

Kan een LFP-batterij bij vorst laden?

Direct laden is bij koude temperaturen niet mogelijk. Het toegestane temperatuurbereik voor het laden van de SolarFlow 2400 AC+ ligt tussen 0 °C en 55 °C, voor het ontladen tussen -20 °C en 55 °C. Daalt de temperatuur onder de laadgrens, dan moet het apparaat de batterij eerst voorverwarmen. Dat verwarmen kost energie, die bij de SolarFlow 2400 AC+ uit het net komt. Is laden uit het net op koude dagen niet beschikbaar, dan kan de LFP-batterij niet worden opgewarmd en vindt er geen lading plaats.

Hoe bewaart u een batterij in de winter goed?

• Bewaar alle batterijen in een omgeving boven 10 °C.
• Gebruik de batterij liever niet in een omgeving onder 0 °C.
• Het is niet toegestaan de AB1000 bij temperaturen onder 0 °C te combineren met andere modellen of met batterijen die niet van Zendure zijn.
• Controleer regelmatig de laadstand van uw batterij. Daalt de SoC (State of Charge, de laadstand) onder 5 % en is opladen niet mogelijk omdat er langdurig geen PV- of AC-lading is, laad de batterij dan handmatig op.

Batterij met lage laadstand, maar opladen lukt niet: hoe lost u dat op?

• De batterij laadt niet in de ZENKI-modus: bij het eerste gebruik van de ZENKI-modus heeft de AI 7 dagen nodig om gegevens voor voorspellingen te verzamelen. In die fase werkt de ZENKI-modus alleen als uitgang: hij past het uitgangsvermogen aan op basis van het huisverbruik dat de slimme CT meet, maar laadt de batterij niet op.
• Zonne-overschot aanwezig, maar opladen lukt niet: voer een firmware-update uit voor de SolarFlow 2400 AC. Daarmee kan de hoofdeenheid de batterij bij een zeer lage laadstand opladen, in plaats van permanent in de bypassmodus te blijven. Firmware-updates voor andere productmodellen staan ook gepland.
• De batterij stopt met werken door een te lage spanning: dien een supportticket in voor een gedetailleerde analyse.

Conclusie: met de juiste instellingen veilig de winter door

Om uw thuisbatterij goed de winter door te krijgen, komt het vooral aan op de juiste instellingen. Met een ontlaadgrens van 30 % (50 % zonder laden uit het net) en een laadgrens van 100 % beschermt u de LiFePO4-batterij effectief tegen diepontlading. Laden uit het net dient daarbij als vangnet.

Laad de batterij elke één tot twee weken een keer vol. Stem het uitgangsvermogen via een slimme meter af op het werkelijke verbruik, en laat het hoofdapparaat aan staan, zodat het de batterij bij vorst zelf kan opwarmen. Een snelle blik in de app om de paar dagen is genoeg: zo brengt u uw batterij veilig tot het voorjaar, wanneer de panelen haar weer vanzelf vullen.